Banner

Wat is zuurstofsaturatie?

Zuurstofsaturatie is de verzadiging van de hoeveelheid zuurstof in uw bloed. In uw bloed hoort een bepaalde hoeveelheid zuurstof aanwezig te zijn om uw spieren en organen te kunnen laten functioneren.

In uw rode bloedcellen is het eiwit hemoglobine (hB) aanwezig. Dit unieke eiwit speelt een cruciale rol in uw lichaam, want het is verantwoordelijk voor het transport van zuurstof door het bloed.

Wanneer er te weinig zuurstof in uw bloed aanwezig is, kunt u vermoeid raken, futloos worden en in extreme gevallen kan er zelfs schade ontstaan aan uw organen zoals het hart of hersenen.

Zuurstof in bloed is eenvoudig te meten met een saturatiemeter.

Hoe werkt het zuurstoftransport in het lichaam?

Per dag ademt u wel 10.000 tot 20.000 keer in en uit, wat gemiddeld 12 tot 15 keer per minuut gebeurd. Per ademteug kan er tussen de 400 en 450ml aan zuurstof worden ingeademd. In uw longen wordt de ingeademde zuurstof verwerkt, en wordt het koolzuurgas (koolstofdioxide of CO2) weer uitgeademd.

In uw longen zitten longblaasjes. Via deze longblaasjes komt het zuurstof in uw aderen (bloed) terecht. In uw bloed zijn rode bloedcellen aanwezig welke voorzien zijn van eiwitten, zoals hemoglobine. Dit eiwit zorgt ervoor dat de ingeademde zuurstof bij uw organen en spieren uitkomen.

Wanneer u een inspanning levert, zoals sporten, dan vragen uw spieren om meer zuurstof, om brandstoffen te kunnen verbranden. Hierdoor gaat uw hart sneller kloppen en wordt uw ademhaling versnelt. Hierdoor kan er minder zuurstof in uw bloed komen, wat kan lijden tot een lagere saturatie.

Na het sporten, of na zware inspanningen, komt uw lichaam (in gezonde toestand) weer tot rust waardoor uw hartslag- en ademhalingsfrequentie weer tot een normaal niveau komt. Dit zorgt ervoor dat het zuurstofgehalte in uw bloed weer wordt verhoogt.

Regelmatig bewegen, is naast gezond eten, enorm belangrijk voor uw saturatie waarde.

Banner
Banner

Waarom is zuurstofsaturatie belangrijk?

Uw lichaam heeft voldoende zuurstof nodig om optimaal te kunnen blijven functioneren. Wanneer u gezond bent, is het in principe niet nodig om het zuurstofgehalte te controleren. Bij mensen met onderliggende hartklachten of bij een longaandoening, is het regelmatig controleren van het zuurstofgehalte onmisbaar. Denk hierbij aan ademhalingsproblemen zoals COPD, Astma of zelfs Corona.

Juist voor mensen met een medische aandoening is het in huis hebben van een saturatiemeter nodig, en kan in sommige gevallen zelfs van levensbelang zijn. Als het zuurstofgehalte steeds te laag is, kan er tijdig medische hulp worden ingeschakeld. In veel gevallen zal er bij desaturatie extra zuurstof (medische zuurstof) moeten worden toegediend. Dit kan nodig zijn om blijvende schade aan de organen of longen te helpen voorkomen.

Voor bergbeklimmers is het meten van saturatie ook belangrijk. In de bergen of op grote hoogtes is er minder zuurstof in de lucht aanwezig, waardoor er moeizamer kan worden ingeademd. Naarmate de hoogte toeneemt, daalt de luchtdruk waardoor er minder zuurstof beschikbaar is. Ook bij deze sport kan het meten van saturatie helpen, om bergziekte (hoogteziekte) tijdig te kunnen herkennen.

Bij sporters, voornamelijk topsporters, worden saturatiemeters gebruikt om het zuurstofniveau in de gaten te houden. Wanneer de spieren om meer zuurstof vragen, of in sommige gevallen zelfs teveel, kunnen er blessures of spierverzuring optreden. Zuurstof in bloed is belangrijk om te meten zowel voor, tijdens of na een training.

Vooral in deze tijd is het dus belangrijk om de gezondheid van uw longen te controleren. Kwetsbare ouderen, welke meer vatbaar zijn voor virussen en bacteriën, hebben meer risico op longinfecties. Een longinfectie is niet te bestrijden met een saturatiemeter, maar het kan u wel maatregelen laten nemen wanneer het zuurstofgehalte in uw bloed daalt.

Hoe kunt u saturatie meten?

Het meten van de hoeveelheid zuurstof in uw bloed kunt u meten door middel van een saturatiemeter. Een saturatiemeter, ook wel zuurstofmeter, bloedsaturatiemeter of pulse oximeter genoemd is een medisch apparaatje welke u eenvoudig op uw vinger kunt plaatsen.

In een saturatiemeter zit een infrarood lampje en een fotocel, welke u om uw vinger klemt. Door middel van de infrarood verlichting wordt de lichtdoorlaatbaarheid gemeten. Het bloed in uw lichaam is namelijk rood van kleur. Hoe donkerder de kleur van uw bloed, hoe minder zuurstof er in uw bloed aanwezig is. Donkerrood bloed (weinig zuurstof) wordt ook wel zuurstofarm bloed genoemd, en zuurstofrijk bloed is helderrood. Hiermee kan de fotocel bepalen hoeveel procent van het hemoglobine in de rode bloedcellen zuurstof heeft gebonden.

Het meten van saturatie is altijd pijnloos en binnen enkele seconden uitgevoerd. Sommige saturatiemeters kunnen uw zuurstofsaturatie over een langere tijd meten, ook wel bekend als een continue saturatiemeting. Een goed voorbeeld hiervan is het plakkertje aan uw vinger, tijdens een opname in het ziekenhuis.

Het is zonder medische aandoening niet nodig om continue uw saturatie te meten. Een of meerdere metingen per dag is vaak voldoende. Wanneer u uw zuurstof saturatie wilt meten dient u, net als bij een bloeddrukmeting, volledig ontspannen te zijn.

Banner
Banner

Welke waarden kunt u meten met een saturatiemeter?

Een saturatiemeter wordt ook wel pulse oximeter genoemd. Naast de zuurstofsaturatie (oxi) wordt namelijk ook uw hartslag (pulse) gemeten. Professionele pulse oximeters kunnen ook de pi-waarde (perfusie index) meten, en sommige kunnen grafieken (plethysmogram) weergeven. Deze saturatiemeter waarden kunnen eenvoudig worden afgelezen op het display.

De saturatie wordt weergegeven in een percentage SpO2. De zuurstof waarde loopt van 0 tot 100%. Een saturatiewaarde van 100% is vrijwel onmogelijk, maar een saturatie waarde tussen de 95-99% SpO2 is normaal.

Hoe lager het zuurstofgehalte is, hoe hoger de afwijking. De duurdere pulse oximeters kunnen een nauwkeurigheid garanderen van 1 á 2 % bij een zuurstof saturatiewaarde tussen de 80 en 100% SpO2. Wanneer er een lagere waarde dan 80% SpO2 wordt gemeten, kan deze afwijking groter zijn, soms wel tot 4%.

Uw hartslagfrequentie wordt altijd weergegeven is het aantal slagen per minuut. Dit wordt vrijwel altijd aangegeven als BPM (beats per minute). Een gezonde hartslag (in rust) hoort te liggen tussen de 60 en 100 slagen per minuut.

De hoogte van uw hartslag, hangt af van uw inspanning. In rust is uw hartslag altijd lager dan wanneer u zich inspant.

Professionele pulse oximeters kunnen ook de perfusie index meten. De perfusie-index (PI) wordt aangegeven als een percentage, en geeft de kracht in verhouding van uw doorbloeding aan. De pi-waarde kan variëren tussen de 0,02% en 20%. Hoe hoger de perfusiewaarde, hoe krachtiger uw doorbloeding is.

Een normale pi-waarde ligt meestal rond de 3% in rust, maar hoe meer u zich inspant hoe hoger deze waarde zal zijn.

Zuurstofsaturatie op peil houden

Het controleren van uw zuurstofsaturatie is belangrijk om inzicht te krijgen in uw hart- en longfunctie. Zuurstof in bloed verhogen kan in veel gevallen zonder toevoeging van medische zuurstof. Een lage saturatie (desaturatie) kan gevaarlijk zijn en niet altijd te herkennen zonder pulse oximeter. Toch zijn er een aantal symptomen wat u kunt krijgen van een lage saturatie. De meest voorkomende symptomen van desaturatie kunnen zijn:

  • Kortademig na een licht inspanning of in rust.
  • Minder kracht waardoor u zich zwak kunt voelen.
  • Verhoogde ademhaling of hartslag tijdens rust.
  • U voelt zich onrustig of angstig.
  • Bleke of grauwe huid.
  • Lichtblauwe nagels of lippen (cyanose).
  • Suf en futloos.
  • Verward of vergeetachtig.

  • Deze symptomen kunnen duiden op een lage saturatie, waardoor er minder zuurstof beschikbaar is in uw bloed. Meet daarom bij klachten altijd uw zuurstofgehalte met een pulse oximeter.

    Wanneer uw saturatie lager is dan normaal, kunt u het zuurstofgehalte in uw bloed helpen verhogen. Juiste voeding en voldoende beweging is enorm belangrijk om het zuurstofgehalte in uw bloed op peil te houden. Beweeg daarom minimaal 30 minuten per dag, indien dit voor u mogelijk is.

    Een wandeling in de buitenlucht kan uw zuurstofgehalte al flink verhogen. Frisse buitenlucht bevat meer zuurstof dan de lucht in een binnenruimte. Door een wandeling te maken, komt niet allen uw lichaam tot rust, maar ook uw geest. Stress en spanningen kunnen een negatieve invloed hebben op uw saturatie.

    Roken is uiteraard niet bevorderlijk voor uw longen, en het zuurstoftransport in uw lichaam. Stoppen met roken, of verminderen kan de saturatie doen stijgen.

    Door voldoende ijzerrijke producten te eten zoals noten, muesli, kip, leverworst, groente en fruit, kan uw saturatie worden verbeterd. Het ijzer in voeding is belangrijk om de voorraad hemoglobine op peil te houden.

    Banner

    Hoe gebruikt u een saturatiemeter?

    Een saturatiemeter is eenvoudig in gebruik. Bekijk hier een filmpje over hoe een saturatiemeter werkt, en hoe u de saturatie waarde kunt aflezen.